Ondanks inspanningen van onder andere overheid, gemeenten en scholen om onderwijssegregatie tegen te gaan is het niveau van onderwijssegregatie al jaren stabiel en hoog in Nederland. Het rapport Gescheiden werelden: Onderwijssegregatie houdt aan laat zien dat in de periode 2017-2018 tot en met 2023-2024 nauwelijks iets is veranderd op het vlak van segregatie naar inkomen, opleidingsniveau en migratieachtergrond van ouders, zowel in primair onderwijs (po) als voortgezet onderwijs (vo).

Beleid dat écht werkt, begint bij het verder brengen van signalen uit de praktijk. Maar hoe doe je dat? De methodiek ‘Systematisch leren’, ontwikkeld door Platform Sociaal Domein, helpt om op een praktische manier signalen te selecteren, uit te diepen en te vertalen naar een concreet beleid. Met 'signalen' bedoelen we de zaken waar wet- en regelgeving anders uitpakt dan bedoeld en/of hiaten in de praktijk zichtbaar worden.

‘Hoe kan ik als projectleider van een werkgroep rondom het thema 'Kansrijke Start' de juiste koers behouden, ondanks de doorstroom bij partners en het voortdurende aansluiten van nieuwe deelnemers in de projectgroep, en tegelijkertijd zorgen voor duurzame resultaten en borging van het project?’ Dat was de centrale vraag van de online-intervisiebijeenkomst op 11 november georganiseerd door Met Andere Ogen en het Nederlands Jeugdinstituut (NJi).

In augustus 2023 startte op VSO Heuvelrug College in Zeist en SO Rafael Utrecht een pilot voor bovenregionale samenwerking zorg in onderwijs, met als doel leerlingen in de regio snel de juiste hulp te bieden. Het op die manier versterken van de interprofessionele samenwerking sluit aan bij de ambities van Met Andere Ogen. Wat zijn de positieve effecten van deze pilot tot dusver? En welke lessen kunnen we eruit trekken? Projectleider Liesbeth Sturing: ‘Het belangrijkste dat we hebben geleerd is dat je lef moet hebben.

Met Andere Ogen heeft een inhoudelijke ambitie op het versterken van de regieneming in de regio’s. Om regio’s gericht te ondersteunen heeft Met Andere Ogen, Andersson Elffers Felix (AEF) gevraagd om een verkenning naar de samenwerking tussen onderwijs, jeugdhulp/zorg en gemeenten uit te voeren in zeven regio’s. In het bijzonder ging het hierbij om ‘regieneming’, het nemen van verantwoordelijkheid voor het initiëren en stimuleren van een ontwikkeling, en het aanbrengen van samenhang daarin. Uit de verkenning blijkt dat dit niet altijd makkelijk gaat.

De inzet van jeugdondersteuners heeft financiële én sociale en maatschappelijke impact, blijkt uit het eindrapport over de pilots met de inzet van jeugdondersteuners. Vroegere toeleiding naar passende/nodige zorg en het tegengaan van onnodige zorg leiden tot kostenbesparingen in de (jeugd)zorg. Daarnaast heeft de inzet van jeugdondersteuners ook sociale en maatschappelijke impact, zoals een stabielere thuissituatie en een betere startpositie voor kinderen. Die impact is niet altijd meetbaar in euro’s en betaalt zich ook pas later uit, maar maakt wel een enorm verschil.

Gemeenten zijn op dit moment druk bezig met het maken van plannen voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Die plannen moeten voorzien in een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. ‘Het fundament voor die aanpak ligt er al,’ stelt wethouder Jouke Douwe de Vries van de gemeente Noardeast-Fryslân. ‘Ik pleit ervoor om, niet de problematiek, maar die aanpak zelf centraal te stellen. Op die manier kan integraal invulling worden gegeven aan de onderdelen van het GALA.’

De Monitor Aansluiting Onderwijs Jeugdhulp (Monitor AOJ) is per 1 april aangepast. De monitor heeft tot doel het gesprek te stimuleren over cijfers en de samenwerking tussen gemeenten, samenwerkingsverbanden passend onderwijs en de jeugdhulp.

In 2022 is besloten het programma Met Andere Ogen door te zetten in de vorm van een netwerkorganisatie. De afgelopen maanden stonden voor onze netwerkregisseur Vera Naber in het teken van verkenning; hoe heeft het netwerk zich ontwikkeld de afgelopen jaren? Welke behoeften leven er bij de leden van het netwerk? En welke wensen zijn er richting de toekomst?

Dit was het onderwerp van gesprek in de bijeenkomst van donderdag 27 oktober van Jouke Douwe de Vries, wethouder Sociaal Domein, Welzijn, Onderwijs en Financiën van de gemeente Noardeast-Fryslân en ambassadeur van Met Andere Ogen. Tijdens de bijeenkomst was er een diverse groep aanwezig vanuit onder andere het Speciaal Onderwijs, Integrale Kindcentra, Jeugdhulpaanbieders, gemeenten, ministerie VWS en zelfs vanuit een lectoraat. Deze verschillende perspectieven leidden tot interessante inzichten.